Download presentation
1 -

Komisyoner ng Paggawa na tinatawag ding Dibisyon Para sa Pagpapatupad


MGA PAGLABAG SA BATAYANG BATAS PARA SA PROTEKSYON SA PAGGAWA TULAD NG HINDIPAGBABAYAD NG MINIMUM NA SAHOD AT OVERTAYM AY TINATAWAG NA PAGNANAKAWNG SAHOD O WAGE THEFT KUNG KAYO AY NAKARANAS NG WAGE THE

layla's Recent Documents

FedRAMP Continuous
FedRAMP Continuous

Monitoring Performance Management GuideVersion 21February 21 2018iDOCUMENT REVISION HISTORYDATEVERSIONPAGESDESCRIPTIONAUTHOR07/22/201510AllInitial documentFedRAMP PMO01/06/2016116AddedFormal CAP for s

published 0K
Case Number119
Case Number119

x0000x0000Page of ZONING MAP CHANGESTAFF REPORTCity CouncilMeeting Date Council District September 11 2018Case Manager Lynn JordanSurplus Yes No Council Initi

published 0K
Department of the Treasury Internal Revenue Service
Department of the Treasury Internal Revenue Service

Form SS-8Rev May 2014Determination of Worker Status for Purposes of Federal Employment Taxes and Income Tax WithholdingOMB No 1545-0004For IRS Use Only Earliest Receipt Date Information about Form

published 1K
WORKER146S SETTLEMENT STATEMENT Michigan Department of Licensing and R
WORKER146S SETTLEMENT STATEMENT Michigan Department of Licensing and R

1a Current Settlement Payment 1b 70 Benefits Paid if any Total Redemption Settlement Amount ATTORNEY EXPENSES UNDER R408445 Total Expenses ATTORNEY FEE CALCULATION UNDER R408

published 2K
UNITED STATES DISTRICT COURT
UNITED STATES DISTRICT COURT

NORTHERNDISTRICT OF ILLINOISSOULEYMANE DEMBELE MUHAMMAD TAUFIQ BUTTPetitioners-PlaintiffsvBILL PRIM in his individual capacity and official capacity as Sheriff of McHenry County DANIEL SITKIE in his i

published 0K
ContinuedfrompreviouspageConclusionBurdensomeexpenditureforprimarycare
ContinuedfrompreviouspageConclusionBurdensomeexpenditureforprimarycare

notedrewattentiontoadeficientcoverageinthecountryandtothefactthatcontributionofinformalsectorhouse-holdscannotmeetthefinancingrequirements15Todateforthevastmajorityofthepopulationtheonlymechanismforsh

published 0K
Kerr County TX
Kerr County TX

01500Feet0500Meters11/2014 MCSMap KeyCheck-in OfficenpCampsiteRestroom/ShowerCampfire RingFacilityChapelWaterwayRoadTrail20-foot ContourBoundaryBSA Alamo Area Council - Bear Creek Scout Reservationn

published 0K
Addison County
Addison County

ResourcesEducationCounseling Service of Addison County Intensive School Support Programprovides intensive services for individuals with Autism Spectrum Disorders age 2 22Vermont Adult LearningStern Ce

published 0K
Download Section

Download - The PPT/PDF document "" is the property of its rightful owner. Permission is granted to download and print the materials on this web site for personal, non-commercial use only, and to display it on your personal computer provided you do not modify the materials and that you retain all copyright notices contained in the materials. By downloading content from our website, you accept the terms of this agreement.






Document on Subject : "Komisyoner ng Paggawa na tinatawag ding Dibisyon Para sa Pagpapatupad"— Transcript:

1 Komisyoner ng Paggawa, na tinatawag ding
Komisyoner ng Paggawa, na tinatawag ding Dibisyon Para sa Pagpapatupad ng mga Pamantayan sa Paggawa o Division of Labor Standards Enforcement (DLSE) ay bahagi ng Kagawaranng Pang-Industriyang Relasyon ng California (CaliforniaDepartment of Industrial Relations). Ang Opisina ng Komisyoner ng Paggawa ay ang ahensya ng Estado na siyang nagdedesisyon sa inyong kaso hinggil sa hindi pagbayad ng inyong sweldo. Ito ang nagpapatupad ng minimum na pamantayan sa paggawa upang tiyakin na ang mga empleyado ay hindi papayagang magtrabahosa mga trabahong may mababang pamantayan at ang mga kondisyon sa paggawa ay lumalabag din sa batas. Ito rin ang pumoprotekta sa mga employer na sumusunod sa batas na nakikipag-kumpitensya sa mga hindi tumutupad sa batas.HINDI NA NINYO KAILANGANG MAY SOCIALSECURITY NUMBER O LITRATONG PANG-ID O PHOTO ID PARA MAGHAIN NG REKLAMO.MAAARI RIN KAYONG MAGHAIN NG REKLAMOO KASO KAHIT ANO PA MAN ANG INYONGKALAGAYAN O ESTADO SA IMIGRASYON.HINDI RIN NINYO KAILANGAN ANGABOGADO AT ANG KOMISYON NG PAGGAWAAY MAGBIBIGAY DIN NG TAGASALIN OINTERPRETER SA INYONG LENGGUWAHEKUNG ITO’Y INYONG KAILANGAN.ANG OPISINA NG KOMISYONERSA PAGGAWA ANG SIYANGNAGPAPATUPAD NG MGA BATAS SA PAGGAWA SA PAMAMAGITAN NG MGASUMUSUNOD NA YUNIT:ANG WAGE CLAIM ADJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepasoat nagdedesisyon sa mga indibidwal na kaso hinggil sa hindinabayarang pasahod at iba pang paglabag sa mga batas ng paggawa.ANG GARMENT WAGE CLAIM ABJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepaso at nagdedesisyon sa mga kasong inihahain ng mga manggagawa sa damit o garment sa ilalim ng “Garment Worker Protection Act” o ang batas na kilala rin bilang “AB 633”. ANG BUREAU OF FIELD ENFORCEMENT (BOFE) ang nag-iimbestiga ng mga report ng mga employer na hindi nagbabayad ng minimum na sahod, overtime o meal at rest periods sa mga grupo ng manggagawa. Iniimbestiga rin ng BOFE ang mga reklamo laban sa mga employer na lumalabag sa workers compensation, paggawa o pagtatrabaho ng mga bata o child labor, recordkeeping, lisensya o mga batas sa pagrerehistro.ANG YUNIT NG PAMPUBLIKONG GAWAIN o Public Works Unitang nag-iimbestiga ng mga paglabag sa mga batas ng paggawasa mga gawaing pampubliko (public works) at mga proyekto sakonstruksyon. Ang “ Namamayaning Pasahod” o “Prevailing Wages”ay ang sahod na mas mataas sa minimum na pasahod sa buongEstado at siyang kailangang ipasahod sa mga manggagawangnagtatrabaho sa mga proyekto sa konstruksyong pampubliko.ANG YUNIT NA NAG-IIMBESTIGA NG MGA REKLAMO HINGGIL SA PAGHIHIGANTIo Retaliation Complaint Investigation Unit ang nag-iimbestiga sa mga reklamong paghihiganti o retaliation. Ang “Paghihiganti” ay nagaganap kapag ang employer ay gumagawa ng aksyon tulad ng pagtanggal sa manggagawa at pagbibigay ng kaunting oras o pasahod dahil lamang ang manggagawa ay gumawa ng paraan para ipatupad ang kanyang mga karapatan sa paggawa.ANG YUNIT NA NAGPAPATUPAD NG HATOL O DESISYON o Judgement Enforcement Unit ang tumutulong sa mga manggagawa para kolektahin ang mga sahod matapos magdesisyon ang Komisyoner sa Paggawa na ang employer ay may utang sa mga hindi nabayarang sahod sa manggagawa.REV. 01/2014MGA LOKASYON NG OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWASAN JOSE(408) 277-1266SANTA ANA SANTA BARBARA (805) 568-1222SANTA ROSA (707) 576-2362STOCKTON (209) 948-7771VAN NUYS SACRAMENTO (916) 263-1811SALINAS(831) 443-3041SAN BERNARDINO SAN DIEGO SAN FRANCISCO (415) 703-5300(661) 587-3060(760) 353-0607(559) 244-5340LONG BEACH LOS ANGELES (213) 620-6330OAKLAND (510) 622-3273 MGA PAGLABAG SA BATAYANG BATAS PARA SA PROTEKSYON SA PAGGAWA TULAD NG HINDI PAGBABAYAD NG MINIMUM NA SAHOD AT OVERTAYM AY TINATAWAG NA PAGNANAKAWNG SAHOD O WAGE THEFT. KUNG KAYO AY NAKARANAS NG WAGE THEFT, MAGHAIN NGREKLAMO O KASO NG PAGHAHABOL NG SAHOD SA KOMISYONER NG PAGGAWA.Para lalong maunawaan, bisitahin ang pahina na Madalas na mga Katanungan o Frequently Asked Questions na pahina ng Labor Commisioner’s website : http://www.dir.ca.gov/dlse/dlse-faqs.htmALAMIN ANG INYONG MGA KARAPATAN:Ang Minimum na Sahod: Karamihan sa mga empleyado sa California ay dapat tumanggap ng pinakamababang sahod batay sa batas ng Estado, kahit sila ay binabayaran sa bawat piraso, komisyon, bawat oras o pinapasahod ng buwanan.Higit sa Oras na Pagtatrabaho o Overtime: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat bayaran ng overtime ng:1.5 na beses ng regular na sahod para sa bawat oras na trinabaho sa isangaraw lagpas ng 8 oras o lagpas sa 40 oras sa loob ng isang linggo atdoble sa regular na sahod para sa oras na trinabaho lagpas sa 12 oras sa isang araw.Kung ang manggagawa ay nagtrabaho ng 7 araw sa isang linggong trabaho, ang manggagawa ay dapat bayaran ng:1.5 na beses ng regular na sahod sa unang 8 oras na trinabaho sa ikapitong araw, at doble ng regular na sahod para sa lahat ng oras na trinabaho lagpas sa 8 oras sa ika-pitong araw. Ngunit hindi lahat ng mga batas sa overtime ay angkop sa lahat ng mga manggagawa tulad ng mga kasambahay at mga manggagawa sa bukid, ay maaaring masakop ng mga iba’t ibang batas hinggil sa overtime.Ipinangakong Sahod sa Bawat Oras:Kailangang bayaran kayo ng inyong employer batay sa ipinangakong sahod. Ang Komisyoner sa Paggawa ang siyang nagpapatupad ng sahod na utang ng isang employer, hindi lang pinakamababang sahod. Halimbawa, kung ipinangako ng employer na babayaran ka ng $15 bawat oras pero kayo ay binayaran lamang ng $10 bawat oras, maaari kayong maghain ng kaso o reklamo para sa hindi nabayarang $5 bawat oras.Pagkain at Oras ng Pahinga o Meal o Rest Breaks: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat na makatanggap ng tuluy-tuloy na 30 minutong hindi bayad na oras ng pagkain o meal period sa bawat limang oras na pagtatrabaho at gayun din ang bayad na 10 minutong pahinga o rest period kapag nagtrabaho ng apat na oras. Maaari rin kayong magkaroon ng rest break o oras ng pahinga kahit na apat na oras lang nagtrabaho. May mga ibang manggagawa tulad ng mga kasambahay at manggagawa sa bukid ay may ibang batas hinggil sa oras ng pahinga at pagkain.Pag-bawas sa Sahod: Maliban sa kinakaltas ayon sa batas (tulad ng social securitytax), hindi pwedeng magkaltas sa inyong sahod ang iyong employer tulad ng pag-bawas para sa uniporme o mga kasangkapang gamit sa trabaho.Reimbursement o Pagbabalik ng Bayad sa mga Nagastos: Dapat matanggapninyo ang kabayaran o reimbursement ng anumang nagastos ninyo na kailangansa inyong trabaho. Halimbawa, dapat bayaran ng employer ang mga gamit atkasangkapan na kailangang gamitin sa inyong trabaho at bayaran ang mileage ogastos sa pagbiyahe kung angsariling kotse ay ginagamit para sa trabaho. Ngunitkung kayo ay kumikita ng mahigit dalawang beses sa halaga ng pinakamababangsahod, maaaring hilingin ng employer na kayo ang bumili ng sariling mga gamit atkasangkapan na karaniwang ginagamit sa inyong trabaho.Bayad sa Oras ng Pagpasok sa Trabaho o Reportimg Time Pay: Kung ikaw ay pumasok sa trabaho na nag-aakalang magtatrabaho ka sa iyong regular na oras pero sinabi na magtatrabaho ka lang ng kalahati sa oras na regular mong trabaho, kailangan ka pa ring bayaran ng kalahati sa iyong regular na oras (hindi bababa sa 2 oras). Halimbawa, ang isang manggagawa sa bukid ay nakatakdang mag-trabaho ng 8 oras pero nag- trabaho lang isang oras, kailangan syang bayaran ng hindi bababa sa 4 na oras—isang oras para sa ginawang trabaho at 3 oras para sa bayad sa pagrereport o reporting time pay nang sa ganoon, binayaran ng kalahati ang dapat na trabaho nya na 8 oras.Split Shi Premium:Kung ikaw ay nagtatrabaho ng 2 shis o mahigit pa sa isang araw na ang pag-itan ay higit isang oras, ang inyong employer ay maaaring mag-bayad ng “split shi premium” na kakalkulahin batay sa inyong suweldo. Huling Bayad Kapag Tinanggal sa Trabaho: Kung ikaw ay tinanggal sa trabaho, kailangang matanggap mo agad ang iyong huling suweldo sa huling araw mo . Kung hindi ka binayaran matapos ang iyong trabaho, maaaring makatanggap ng dagdag na kabayaran na isang araw na tr

2 abaho hanggang hindi binibigay ang iyong
abaho hanggang hindi binibigay ang iyong huling suweldo. Ito ay maaaring umabot ng hanggang 30 araw lamang na dagdag sa iyong huling suweldo.Mga Parusa sa mga tumalbog na tseke: Kung ang employer mo ay nagbayadng tseke na walang sapat na pondo, may karapatan kang tumanggap ng penalties nakatumbas ng hanggang 30 araw na sahod dagdag sa halaga ng tseke na tumalbog.Mga Katanungang Madalas Itanong(FAQs)Sino ang pwedeng mag-le?Ang mga batas sa Paggawa sa California ay nagpoprotektasa lahat ng mga manggagawa anuman ang kalagayan oestado ng kanilang imigrasyon. Ang Labor Commissioner aytumatanggap ng mga reklamo mula sa sinumang empleyadona nagtatrabaho sa California at sa ilang mga pagkakataon,mula sa mga pampublikong empleyado ( federal, state,county or municipal) rin.2. Saan ako maaaring makakuha ng tulong?Maaari kayong magtungo sa inyong lokal na opisina ngLabor Commissioner para humingi ng tulong sa inyong claimo kaso. Maraming mga non-prot na organisasyon, kasamaang mga Nagbibigay ng Legal na Serbisyo, ang tumutulongsa mga manggagawa para mag-ll out at mag-le ng mgaclaims sa Labor Commissioner.Kailan ko matatanggap ang bayad para sasahod kong hindi binayaran?Depende. Maraming mga paghahabol o claim angnatatapos o nagse-settle at matatanggap ninyo angsettlement kung ito ay napirmahan na ninyo o dili kaya aybatay sa napagkasunduang petsa ng kasunduan. Kungang kaso ninyo ay hindi naayos o nag-settle, ang hearing atproseso ng pagdedesisyon ay maaring umabot ng maramingbuwan. Kung ikaw ay nanalo ngunit hindi nagbayad angiyong employer, mayroon kang ilang paraan ng pagkolektatulad ng paghiling sa Sheri na kumpiskahin ang mgapag-aari ng iyong employer tulad ng bank account, mgakagamitan o imbentaryo.Paano nakaka-apekto ang aking claim sa ibangmga tao sa lugar ng aking trabaho na nakakaranasdin ng ganitong parehong paglabag?Ang iyong indibidwal na paghahabol o claim ay hindi dapat maka-apekto sa iyong mga kapwa-manggagawa. Ang mga kapwa-manggagawa na nakaranas din ng parehong paglabag sa sahod ay hindi mare-recover o maibabalik ang mga hindi binayarang sahod kung hindi rin sila magpapa-le ng sariling claim sa sahod. Kung naranasan nila ang parehong uri ng paglabag, pwede rin silang mag-le ng Report of Labor Law Violation sa Labor Commissioner’s Bureau of Field Enforcement (BOFE), ang yunit na nag-iimbestiga ng mga wage the violations na nakaka-apekto sa mga grupo ng mangggawa. Ang mga kapwa manggagawang ito ay maaari ring mabayaran o maibalik ang kanilang sahod bilang resulta ng imbestigasyon ng BOFE.Paano kung tanggalin, i-demote o parusahan akong aking boss dahil nag-le ako ng claim na ito?Ang batas ng California ay nagbabawal sa mga employer napaghigantihan o mag-retaliate laban sa mga manggagawangnais ipatupad ang kanilang mga karapatan sa lugar ng trabaho.Kung ikaw ay pinaghihigantihan ng iyong employer, maaarikang mag-le ng reklamo para sa paghihiganti o retalyasyon saLabor Commissioner’s Retaliation Complaint Unit. WCA (TAGALOG) BAWIIN ANG INYONG SAHOD NA HINDI NABAYARAN SA OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWA NG CALIFORNIA BAWIIN ANG INYONG SAHOD NA HINDI NABAYARANSA OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWA NG CALIFORNIAREV. 01/2014MGA LOKASYON NG OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWASAN JOSE(408) 277-1266SANTA ANA SANTA BARBARA (805) 568-1222SANTA ROSA (707) 576-2362STOCKTON (209) 948-7771VAN NUYS SACRAMENTO (916) 263-1811SALINAS(831) 443-3041SAN BERNARDINO SAN DIEGO SAN FRANCISCO (415) 703-5300(661) 587-3060(760) 353-0607(559) 244-5340LONG BEACH LOS ANGELES (213) 620-6330OAKLAND (510) 622-3273Para lalong maunawaan, bisitahin ang pahina na Madalas na mga Katanungan o Frequently Asked Questions na pahina ng Labor Commisioner’s website : http://www.dir.ca.gov/dlse/dlse-faqs.htmALAMIN ANG INYONG MGA KARAPATAN:Ang Minimum na Sahod: Karamihan sa mga empleyado sa California ay dapat tumanggap ng pinakamababang sahod batay sa batas ng Estado, kahit sila ay binabayaran sa bawat piraso, komisyon, bawat oras o pinapasahod ng buwanan.Higit sa Oras na Pagtatrabaho o Overtime: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat bayaran ng overtime ng:1.5 na beses ng regular na sahod para sa bawat oras na trinabaho sa isangaraw lagpas ng 8 oras o lagpas sa 40 oras sa loob ng isang linggo atdoble sa regular na sahod para sa oras na trinabaho lagpas sa 12 oras sa isang araw.Kung ang manggagawa ay nagtrabaho ng 7 araw sa isang linggong trabaho, ang manggagawa ay dapat bayaran ng:1.5 na beses ng regular na sahod sa unang 8 oras na trinabaho sa ikapitong araw, at doble ng regular na sahod para sa lahat ng oras na trinabaho lagpas sa 8 oras sa ika-pitong araw. Ngunit hindi lahat ng mga batas sa overtime ay angkop sa lahat ng mga manggagawa tulad ng mga kasambahay at mga manggagawa sa bukid, ay maaaring masakop ng mga iba’t ibang batas hinggil sa overtime.Ipinangakong Sahod sa Bawat Oras:Kailangang bayaran kayo ng inyong employer batay sa ipinangakong sahod. Ang Komisyoner sa Paggawa ang siyang nagpapatupad ng sahod na utang ng isang employer, hindi lang pinakamababang sahod. Halimbawa, kung ipinangako ng employer na babayaran ka ng $15 bawat oras pero kayo ay binayaran lamang ng $10 bawat oras, maaari kayong maghain ng kaso o reklamo para sa hindi nabayarang $5 bawat oras.Pagkain at Oras ng Pahinga o Meal o Rest Breaks: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat na makatanggap ng tuluy-tuloy na 30 minutong hindi bayad na oras ng pagkain o meal period sa bawat limang oras na pagtatrabaho at gayun din ang bayad na 10 minutong pahinga o rest period kapag nagtrabaho ng apat na oras. Maaari rin kayong magkaroon ng rest break o oras ng pahinga kahit na apat na oras lang nagtrabaho. May mga ibang manggagawa tulad ng mga kasambahay at manggagawa sa bukid ay may ibang batas hinggil sa oras ng pahinga at pagkain.Pag-bawas sa Sahod: Maliban sa kinakaltas ayon sa batas (tulad ng social securitytax), hindi pwedeng magkaltas sa inyong sahod ang iyong employer tulad ng pag-bawas para sa uniporme o mga kasangkapang gamit sa trabaho.Reimbursement o Pagbabalik ng Bayad sa mga Nagastos: Dapat matanggapninyo ang kabayaran o reimbursement ng anumang nagastos ninyo na kailangansa inyong trabaho. Halimbawa, dapat bayaran ng employer ang mga gamit atkasangkapan na kailangang gamitin sa inyong trabaho at bayaran ang mileage ogastos sa pagbiyahe kung angsariling kotse ay ginagamit para sa trabaho. Ngunitkung kayo ay kumikita ng mahigit dalawang beses sa halaga ng pinakamababangsahod, maaaring hilingin ng employer na kayo ang bumili ng sariling mga gamit atkasangkapan na karaniwang ginagamit sa inyong trabaho.Bayad sa Oras ng Pagpasok sa Trabaho o Reportimg Time Pay: Kung ikaw ay pumasok sa trabaho na nag-aakalang magtatrabaho ka sa iyong regular na oras pero sinabi na magtatrabaho ka lang ng kalahati sa oras na regular mong trabaho, kailangan ka pa ring bayaran ng kalahati sa iyong regular na oras (hindi bababa sa 2 oras). Halimbawa, ang isang manggagawa sa bukid ay nakatakdang mag-trabaho ng 8 oras pero nag- trabaho lang isang oras, kailangan syang bayaran ng hindi bababa sa 4 na oras—isang oras para sa ginawang trabaho at 3 oras para sa bayad sa pagrereport o reporting time pay nang sa ganoon, binayaran ng kalahati ang dapat na trabaho nya na 8 oras.Split Shi Premium:Kung ikaw ay nagtatrabaho ng 2 shis o mahigit pa sa isang araw na ang pag-itan ay higit isang oras, ang inyong employer ay maaaring mag-bayad ng “split shi premium” na kakalkulahin batay sa inyong suweldo. Huling Bayad Kapag Tinanggal sa Trabaho: Kung ikaw ay tinanggal sa trabaho, kailangang matanggap mo agad ang iyong huling suweldo sa huling araw mo . Kung hindi ka binayaran matapos ang iyong trabaho, maaaring makatanggap ng dagdag na kabayaran na isang araw na trabaho hanggang hindi binibigay ang iyong huling suweldo. Ito ay maaaring umabot ng hanggang 30 araw lamang na dagdag sa iyong huling suweldo.Mga Parusa sa mga tumalbog

3 na tseke: Kung ang employer mo ay nagbay
na tseke: Kung ang employer mo ay nagbayadng tseke na walang sapat na pondo, may karapatan kang tumanggap ng penalties nakatumbas ng hanggang 30 araw na sahod dagdag sa halaga ng tseke na tumalbog.Mga Katanungang Madalas Itanong(FAQs)Sino ang pwedeng mag-le?Ang mga batas sa Paggawa sa California ay nagpoprotektasa lahat ng mga manggagawa anuman ang kalagayan oestado ng kanilang imigrasyon. Ang Labor Commissioner aytumatanggap ng mga reklamo mula sa sinumang empleyadona nagtatrabaho sa California at sa ilang mga pagkakataon,mula sa mga pampublikong empleyado ( federal, state,county or municipal) rin.2. Saan ako maaaring makakuha ng tulong?Maaari kayong magtungo sa inyong lokal na opisina ngLabor Commissioner para humingi ng tulong sa inyong claimo kaso. Maraming mga non-prot na organisasyon, kasamaang mga Nagbibigay ng Legal na Serbisyo, ang tumutulongsa mga manggagawa para mag-ll out at mag-le ng mgaclaims sa Labor Commissioner.Kailan ko matatanggap ang bayad para sasahod kong hindi binayaran?Depende. Maraming mga paghahabol o claim angnatatapos o nagse-settle at matatanggap ninyo angsettlement kung ito ay napirmahan na ninyo o dili kaya aybatay sa napagkasunduang petsa ng kasunduan. Kungang kaso ninyo ay hindi naayos o nag-settle, ang hearing atproseso ng pagdedesisyon ay maaring umabot ng maramingbuwan. Kung ikaw ay nanalo ngunit hindi nagbayad angiyong employer, mayroon kang ilang paraan ng pagkolektatulad ng paghiling sa Sheri na kumpiskahin ang mgapag-aari ng iyong employer tulad ng bank account, mgakagamitan o imbentaryo.Paano nakaka-apekto ang aking claim sa ibangmga tao sa lugar ng aking trabaho na nakakaranasdin ng ganitong parehong paglabag?Ang iyong indibidwal na paghahabol o claim ay hindi dapat maka-apekto sa iyong mga kapwa-manggagawa. Ang mga kapwa-manggagawa na nakaranas din ng parehong paglabag sa sahod ay hindi mare-recover o maibabalik ang mga hindi binayarang sahod kung hindi rin sila magpapa-le ng sariling claim sa sahod. Kung naranasan nila ang parehong uri ng paglabag, pwede rin silang mag-le ng Report of Labor Law Violation sa Labor Commissioner’s Bureau of Field Enforcement (BOFE), ang yunit na nag-iimbestiga ng mga wage the violations na nakaka-apekto sa mga grupo ng mangggawa. Ang mga kapwa manggagawang ito ay maaari ring mabayaran o maibalik ang kanilang sahod bilang resulta ng imbestigasyon ng BOFE.Paano kung tanggalin, i-demote o parusahan akong aking boss dahil nag-le ako ng claim na ito?Ang batas ng California ay nagbabawal sa mga employer napaghigantihan o mag-retaliate laban sa mga manggagawangnais ipatupad ang kanilang mga karapatan sa lugar ng trabaho.Kung ikaw ay pinaghihigantihan ng iyong employer, maaarikang mag-le ng reklamo para sa paghihiganti o retalyasyon saLabor Commissioner’s Retaliation Complaint Unit.WCA(TAGALOG) Komisyoner ng Paggawa, na tinatawag ding Dibisyon Para sa Pagpapatupad ng mga Pamantayan sa Paggawa o Division of Labor Standards Enforcement (DLSE) ay bahagi ng Kagawaran ng Pang-Industriyang Relasyon ng California (California Department of Industrial Relations). Ang Opisina ng Komisyoner ng Paggawa ay ang ahensya ng Estado na siyang nagdedesisyon sa inyong kaso hinggil sa hindi pagbayad ng inyong sweldo. Ito ang nagpapatupad ng minimum na pamantayan sa paggawa upang tiyakin na ang mga empleyado ay hindi papayagang magtrabaho sa mga trabahong may mababang pamantayan at ang mga kondisyon sa paggawa ay lumalabag din sa batas. Ito rin ang pumoprotekta sa mga employer na sumusunod sa batas na nakikipag-kumpitensya sa mga hindi tumutupad sa batas. HINDI NA NINYO KAILANGANG MAY SOCIAL SECURITY NUMBER O LITRATONG PANG-ID O PHOTO ID PARA MAGHAIN NG REKLAMO. MAAARI RIN KAYONG MAGHAIN NG REKLAMO O KASO KAHIT ANO PA MAN ANG INYONG KALAGAYAN O ESTADO SA IMIGRASYON. HINDI RIN NINYO KAILANGAN ANG ABOGADO AT ANG KOMISYON NG PAGGAWA AY MAGBIBIGAY DIN NG TAGASALIN O INTERPRETER SA INYONG LENGGUWAHE KUNG ITO’Y INYONG KAILANGAN. ANG OPISINA NG KOMISYONER SA PAGGAWA ANG SIYANG NAGPAPATUPAD NG MGA BATAS SA PAGGAWA SA PAMAMAGITAN NG MGA SUMUSUNOD NA YUNIT: ANG WAGE CLAIM ADJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepaso at nagdedesisyon sa mga indibidwal na kaso hinggil sa hindi nabayarang pasahod at iba pang paglabag sa mga batas ng paggawa. ANG GARMENT WAGE CLAIM ABJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepaso at nagdedesisyon sa mga kasong inihahain ng mga manggagawa sa damit o garment sa ilalim ng “Garment Worker Protection Act” o ang batas na kilala rin bilang “AB 633”. ANG BUREAU OF FIELD ENFORCEMENT (BOFE) ang nagiimbestiga ng mga report ng mga employer na hindi nagbabayad ng minimum na sahod, overtime o meal at rest periods sa mga grupo ng manggagawa. Iniimbestiga rin ng BOFE ang mga reklamo laban sa mga employer na lumalabag sa workers compensation, paggawa o pagtatrabaho ng mga bata o child labor, recordkeeping, lisensya o mga batas sa pagrerehistro. ANG YUNIT NG PAMPUBLIKONG GAWAIN o Public Works Unit ang nag-iimbestiga ng mga paglabag sa mga batas ng paggawa sa mga gawaing pampubliko (public works) at mga proyekto sa konstruksyon. Ang “ Namamayaning Pasahod” o “Prevailing Wages” ay ang sahod na mas mataas sa minimum na pasahod sa buong Estado at siyang kailangang ipasahod sa mga manggagawang nagtatrabaho sa mga proyekto sa konstruksyong pampubliko. ANG YUNIT NA NAG-IIMBESTIGA NG MGA REKLAMO HINGGIL SA PAGHIHIGANTI o Retaliation Complaint Investigation Unit ang nag-iimbestiga sa mga reklamong paghihiganti o retaliation. Ang “Paghihiganti” ay nagaganap kapag ang employer ay gumagawa ng aksyon tulad ng pagtanggal sa manggagawa at pagbibigay ng kaunting oras o pasahod dahil lamang ang manggagawa ay gumawa ng paraan para ipatupad ang kanyang mga karapatan sa paggawa. ANG YUNIT NA NAGPAPATUPAD NG HATOL O DESISYON o Judgement Enforcement Unit ang tumutulong sa mga manggagawa para kolektahin ang mga sahod matapos magdesisyon ang Komisyoner sa Paggawa na ang employer ay may utang sa mga hindi nabayarang sahod sa manggagawa. MGA PAGLABAG SA BATAYANG BATAS PARA SA PROTEKSYON SA PAGGAWA TULAD NG HINDI PAGBABAYAD NG MINIMUM NA SAHOD AT OVERTAYM AY TINATAWAG NA PAGNANAKAW NG SAHOD O WAGE THEFT. KUNG KAYO AY NAKARANAS NG WAGE THEFT, MAGHAIN NG REKLAMO O KASO NG PAGHAHABOL NG SAHOD SA KOMISYONER NG PAGGAWA. PAGSASAMPA NG KASOKumpletuhin at magsampa o maghain ng “Inisyal na Ulat o Paghahabol” o “Initial Report or Claim” sa pang-distritong opisinang Komisyoner ng Paggawa na siyang humahawak ng iyong kaso sa lungsod na kung saan ka nagtrabaho. ng form na itoay makukuha saan mang lokasyon ng mga opisina ng Komisyoner ng Paggawa at sa website ng ahensya (www.dir.ca.gov/dlse).Ang mga Claim Form ay nasa Ingles, Espanyol, Chinese, Koreano, Tagalog ,Thai at Ruso. Kung kayo ay pupunta saKomisyoner ng Paggawa para magsampa ng kaso, mayroong makakatulong sa inyo na mga interpreter o taga-salin sa inyonglengguwahe. Pero magandang ideya rin na magdala kayo ng isang tao na maaaring maging interpreter o taga-salin ninyo,kung kinakailangan. Isulat ang inyong pangunahing o primerang lengguwahe sa inyong claim form para makatanggap ngtulong sa interpretasyon sa hinaharap.Isumite ang form na may pangalawang kopya ng mga dokumentong sumusuporta sainyong kaso o paghahabol. Huwagkayong magsumite ng mga kopyang orihinal dahil maaaring hindi na ito maibalik sa inyo. Matapos ninyong ihain ang Inisyalna Ulat o Paghahabol o Initial Report or Claim, ikaw at ang iyong employer ay makakatanggap ng sulat mula sa koreo para samga susunod na hakbang ng inyong kaso.Ipaalam agad sa Deputy Labor Commissioner na naka-assign sa inyo oras na magbago ang inyong tirahan o address atnumero ng telepono sa pamamagitan ng pagsulat sa kanya. Kailangang kayong dumalo sa komperensya para sa pag-aayoso settlement conference at pagdinig o hearing para hindi ma-dismiss ang inyong kaso. Kung kayo ay hindi makakarating sakumperensya, maaari kayong dumalo sa pamamagitan ng tele

4 pono matapos isa-ayos ito sa naka-assign
pono matapos isa-ayos ito sa naka-assign na Deputy LaborCommisioner.NG OPISINA NG KOMISYONER SA PAGGAWA AY NARIRITOPARAPANGALAGAANOPROTEKTAHAN ANG INYONG MGA ARAATAN,KAHIT ANOPA ANG ALAGAYANOESTADO NG INYONG IMIGRASYON.HINDI NAMIN TATANUNGIN ANG INYONG ESTADO SA IMIGRASYON O I-REPORT ITO SA IBANG MGA AHENSYA NG GOBYERNO..PAGDEDESISYON REKLAMO HINGGIL MGA SAHODDUMALO SA KUMPERENSYA NG PAG-AAYOS O CONFERENCEIsang kumperensya para maayos o settlement conference ang iiskedyul sa karamihan ng mga kaso o paghahabol. Sa panahon na isinasagawa ang kumperensya, ang Deputy Labor Commissioner ay tutulungan kayo at ang inyong employer na makaabot sa isang settlement agreement o kasunduan para sa pagbabayad ng inyong reklamo. Kahit habang isinasagawa ang kumperensya, maaari kayong humiling sa Deputy Labor Commissioner na makausap siya ng pribado. Kung hindi kayo makaabot sa isang settlement agreement bago o habang may kumperensya, ang inyong kaso ay pupunta sa susunod na hearing o pagdinig. “ Naghain ako ng claim dahil hindi ako binayaran ng minimumna sahod sa aking trabaho sa restoran. ng employer ko aynagbigay ng settlement oer sa kumperensya pero hindi koito tinanggap dahil kulang ito sa halaga ng sahod na akinghinahabol. Para makapaghanda sa hearing, gumawa ako ngtatlong set ng mga kopya ng lahat ng dokumento na kailanganko para suportahan ang aking kaso at sinulat ko ang lahat ng mga importantengpetsa at mga pangyayari hinggil sa aking claim para sa ganoon ay makatulongito na matandaan ko sa tamang order. ag-praktis ako sa pagtetistigo hinggilsa oras na ako ay nagtrabaho at kung magkano ako binayaran. Hiniling ko rinsa isang ka-trabaho ko na dumalo sa hearing upang patunayan kung ilangoras ako nagtrabaho. lam ko na ang employer ko ay magsasabi na ako aymali kaya gumawa ako ng listahan ng mga tanong para sa kanya at sa mgatestigo o witness nya. ng HearingOcer ay matiyaga at parehas at kalaunan,nakatanggap ako ng desisyon na nag-oorder sa aking employer na bayaran akosa mga sahod na hindi ko natanggap.”  PAANO MABABAWI ANG INYONG SAHOD NA HINDI BINAYARAN O KA MAG-FILE O MHAIN SURIIN ANG DEADLINE 4 -1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*-/0-$)$,$+&,&+2+,0%*!7*3"/1&+"7&)"$),-$40+2)0&6*,$sahod o hindi binayarang reimbursement ng hanggang tatlong taon mula sa araw na ito’y nilabag. 4 -1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*160*/)*0)&1,$-,$(*,&(466/,,$%&$&1-0+&,&+2+,pasahod ng hanggang dalawang taon mula sa araw na ito’y ginawa. 4 -1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*160&0,$(*,1/1,$,(02)1,$%,$$,$apat na taon mula sa araw na ang kontrata mo ay nilabag. PANANALIKSIK Lipunin ang anumang mga dokumento na magpapatunay ng inyong kaso o paghahabol tulad ng paystubs, time sheets, kalendaryo o mga sinulat na obserbasyon hinggil sa oras ng inyong trabaho. Kung posible, alamin ang lahat ng mga ari-arian na pag-aari ng inyong employer tulad ng mga gusali, mga kagamitan o equipment at mga imbentaryo, kung sakaling mapanalunan ninyo ang inyong kaso at ayaw magbayad ng inyong employer. Ang impormasyong ito ay maaaring magamit ng Komisyoner sa Paggawa o Deputy Labor Commissioner na syang naka-assign sa inyong kaso at maaaring itanong sa iyo ang listahan ng mga ari-arian ng inyong employer. ANG IYONG MGA EMPLOYER Maraming mga manggagawa ay mayroong isang employer lamang, pero ang iba ay maaaring may mahigit pa sa isang employer. Dapat malaman na kapag ang isang tao o negosyo ay may kontrol sa inyong sahod, oras o kalagayan sa inyong trabaho ay maaaring kasama bilang defendant para sa inyong kaso at maaaring may responsibilidad sa inyong sahod. “Ako ay nagtrabaho bilang tagalinis o janitor sa isang supermarket. ng manager ng supermarket ang siyang nagbibigay ng aking iskedyul at nangangasiwa sa akin sa araw-araw. Ngunit ang aking sahod ay galing mula sa isang kumpanyang tagalinis o cleaning company at ang aking uniporme ay may pangalan ng kumpanyang ito. ag-file ako ng kaso dahil hindi binayaran ang aking overtime. agdesisyon ang Komisyoner ng Paggawa na ang supermarket at cleaning company ay parehong responsable sa aking hindi binayarang sahod.” 4-1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*-/0-$)$,$+&,&+2+,0%*!7*3"/1&+"7&)"$),-$40+2)0&6*,$sahod o hindi binayarang reimbursement ng hanggang tatlong taon mula sa araw na ito’y nilabag. 4-1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*160*/)*0)&1,$-,$(*,&(466/,,$%&$&1-0+&,&+2+,pasahod ng hanggang dalawang taon mula sa araw na ito’y ginawa. 4-1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*160&0,$(*,1/1,$,(02)1,$%,$$,$apat na taon mula sa araw na ang kontrata mo ay nilabag.PANANALIKSIK Lipunin ang anumang mga dokumento na magpapatunay ng inyong kaso o paghahabol tulad ng paystubs, time sheets, kalendaryo o mga sinulat na obserbasyon hinggil sa oras ng inyong trabaho. Kung posible, alamin ang lahat ng mga ari-arian na pag-aari ng inyong employer tulad ng mga gusali, mga kagamitan o equipment at mga imbentaryo, kung sakaling mapanalunan ninyo ang inyong kaso at ayaw magbayad ng inyong employer. Ang impormasyong ito ay maaaring magamit ng Komisyoner sa Paggawa o Deputy Labor Commissioner na syang naka-assign sa inyong kaso at maaaring itanong sa iyo ang listahan ng mga ari-arian ng inyong employer. ANG IYONG MGA EMPLOYERMaraming mga manggagawa ay mayroong isang employer lamang, pero ang iba ay maaaring may mahigit pa sa isang employer. Dapat malaman na kapag ang isang tao o negosyo ay may kontrol sa inyong sahod, oras o kalagayan sa inyong trabaho ay maaaring kasama bilang defendant para sa inyong kaso at maaaring may responsibilidad sa inyong sahod..PAGDEDESISYON REKLAMO HINGGIL MGA SAHODPAANO MABABAWI ANG INYONG SAHOD NA HINDI BINAYARANDUMALO SA KUMPERENSYA NG PAG-AAYOS O CONFERENCEIsang kumperensya para maayos o settlement conference ang iiskedyul sa karamihan ng mga kaso o paghahabol. Sa panahon na isinasagawa ang kumperensya, ang Deputy Labor Commissioner ay tutulungan kayo at ang inyong employer na makaabot sa isang settlement agreement o kasunduan para sa pagbabayad ng inyong reklamo. Kahit habang isinasagawa ang kumperensya, maaari kayong humiling sa Deputy Labor Commissioner na makausap siya ng pribado. Kung hindi kayo makaabot sa isang settlement agreement bago o habang may kumperensya, ang inyong kaso ay pupunta sa susunod na hearing o pagdinig.O KA MAG-FILE O MHAIN“Ako ay nagtrabaho bilang tagalinis o janitor sa isang supermarket. ng manager ngsupermarket ang siyang nagbibigay ng aking iskedyul at nangangasiwa sa akin saaraw-araw.Ngunit ang aking sahod ay galing mula sa isang kumpanyang tagaliniso cleaning company at ang aking uniporme ay may pangalan ng kumpanyang ito.ag-file ako ng kaso dahil hindi binayaran ang aking overtime. agdesisyon angKomisyoner ng Paggawa na ang supermarket at cleaning company ay parehongresponsable sa aking hindi binayarang sahod.” “ Naghain ako ng claim dahil hindi ako binayaran ng minimumna sahod sa aking trabaho sa restoran. ng employer ko aynagbigay ng settlement oer sa kumperensya pero hindi koito tinanggap dahil kulang ito sa halaga ng sahod na akinghinahabol. Para makapaghanda sa hearing, gumawa ako ngtatlong set ng mga kopya ng lahat ng dokumento na kailanganko para suportahan ang aking kaso at sinulat ko ang lahat ng mg

5 a importantengpetsa at mga pangyayari hi
a importantengpetsa at mga pangyayari hinggil sa aking claim para sa ganoon ay makatulongito na matandaan ko sa tamang order. ag-praktis ako sa pagtetistigo hinggilsa oras na ako ay nagtrabaho at kung magkano ako binayaran. Hiniling ko rinsa isang ka-trabaho ko na dumalo sa hearing upang patunayan kung ilangoras ako nagtrabaho. lam ko na ang employer ko ay magsasabi na ako aymali kaya gumawa ako ng listahan ng mga tanong para sa kanya at sa mgatestigo o witness nya. ng HearingOcer ay matiyaga at parehas at kalaunan,nakatanggap ako ng desisyon na nag-oorder sa aking employer na bayaran akosa mga sahod na hindi ko natanggap.”  PAGSASAMPA NG KASO Kumpletuhin at magsampa o maghain ng “Inisyal na Ulat o Paghahabol” o “Initial Report or Claim” sa pang-distritong opisina ng Komisyoner ng Paggawa na siyang humahawak ng iyong kaso sa lungsod na kung saan ka nagtrabaho. ng form na ito ay makukuha saan mang lokasyon ng mga opisina ng Komisyoner ng Paggawa at sa website ng ahensya (www.dir.ca.gov/ dlse). Ang mga Claim Form ay nasa Ingles, Espanyol, Chinese, Koreano, Tagalog ,Thai at Ruso. Kung kayo ay pupunta sa Komisyoner ng Paggawa para magsampa ng kaso, mayroong makakatulong sa inyo na mga interpreter o taga-salin sa inyong lengguwahe. Pero magandang ideya rin na magdala kayo ng isang tao na maaaring maging interpreter o taga-salin ninyo, kung kinakailangan. Isulat ang inyong pangunahing o primerang lengguwahe sa inyong claim form para makatanggap ng tulong sa interpretasyon sa hinaharap. Isumite ang form na may pangalawang kopya ng mga dokumentong sumusuporta sainyong kaso o paghahabol. Huwag kayong magsumite ng mga kopyang orihinal dahil maaaring hindi na ito maibalik sa inyo. Matapos ninyong ihain ang Inisyal na Ulat o Paghahabol o Initial Report or Claim, ikaw at ang iyong employer ay makakatanggap ng sulat mula sa koreo para sa mga susunod na hakbang ng inyong kaso. Ipaalam agad sa Deputy Labor Commissioner na naka-assign sa inyo oras na magbago ang inyong tirahan o address at numero ng telepono sa pamamagitan ng pagsulat sa kanya. Kailangang kayong dumalo sa komperensya para sa pag-aayos o settlement conference at pagdinig o hearing para hindi ma-dismiss ang inyong kaso. Kung kayo ay hindi makakarating sa kumperensya, maaari kayong dumalo sa pamamagitan ng telepono matapos isa-ayos ito sa naka-assign na Deputy Labor Commisioner. NG OPISINA NG KOMISYONER SA PAGGAWA AY NARIRITO PARA PANGALAGAAN O PROTEKTAHAN ANG INYONG MGA ARAATAN, KAHIT ANO PA ANG ALAGAYAN O ESTADO NG INYONG IMIGRASYON. HINDI NAMIN TATANUNGIN ANG INYONG ESTADO SA IMIGRASYON O I-REPORT ITO SA IBANG MGA AHENSYA NG GOBYERNO. PAGSASAMPA NG KASOKumpletuhin at magsampa o maghain ng “Inisyal na Ulat o Paghahabol” o “Initial Report or Claim” sa pang-distritong opisinang Komisyoner ng Paggawa na siyang humahawak ng iyong kaso sa lungsod na kung saan ka nagtrabaho. ng form na itoay makukuha saan mang lokasyon ng mga opisina ng Komisyoner ng Paggawa at sa website ng ahensya (www.dir.ca.gov/dlse).Ang mga Claim Form ay nasa Ingles, Espanyol, Chinese, Koreano, Tagalog ,Thai at Ruso. Kung kayo ay pupunta saKomisyoner ng Paggawa para magsampa ng kaso, mayroong makakatulong sa inyo na mga interpreter o taga-salin sa inyonglengguwahe. Pero magandang ideya rin na magdala kayo ng isang tao na maaaring maging interpreter o taga-salin ninyo,kung kinakailangan. Isulat ang inyong pangunahing o primerang lengguwahe sa inyong claim form para makatanggap ngtulong sa interpretasyon sa hinaharap.Isumite ang form na may pangalawang kopya ng mga dokumentong sumusuporta sainyong kaso o paghahabol. Huwagkayong magsumite ng mga kopyang orihinal dahil maaaring hindi na ito maibalik sa inyo. Matapos ninyong ihain ang Inisyalna Ulat o Paghahabol o Initial Report or Claim, ikaw at ang iyong employer ay makakatanggap ng sulat mula sa koreo para samga susunod na hakbang ng inyong kaso.Ipaalam agad sa Deputy Labor Commissioner na naka-assign sa inyo oras na magbago ang inyong tirahan o address atnumero ng telepono sa pamamagitan ng pagsulat sa kanya. Kailangang kayong dumalo sa komperensya para sa pag-aayoso settlement conference at pagdinig o hearing para hindi ma-dismiss ang inyong kaso. Kung kayo ay hindi makakarating sakumperensya, maaari kayong dumalo sa pamamagitan ng telepono matapos isa-ayos ito sa naka-assign na Deputy LaborCommisioner.NG OPISINA NG KOMISYONER SA PAGGAWA AY NARIRITOPARAPANGALAGAANOPROTEKTAHAN ANG INYONG MGA ARAATAN,KAHIT ANOPA ANG ALAGAYANOESTADO NG INYONG IMIGRASYON.HINDI NAMIN TATANUNGIN ANG INYONG ESTADO SA IMIGRASYON O I-REPORT ITO SA IBANG MGA AHENSYA NG GOBYERNO.4-1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*-/0-$)$,$+&,&+2+,0%*!7*3"/1&+"7&)"$),-$40+2)0&6*,$sahod o hindi binayarang reimbursement ng hanggang tatlong taon mula sa araw na ito’y nilabag. 4-1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*160*/)*0)&1,$-,$(*,&(466/,,$%&$&1-0+&,&+2+,pasahod ng hanggang dalawang taon mula sa araw na ito’y ginawa. 4-1(,$+$V9)"*+$%&,,$(0*160&0,$(*,1/1,$,(02)1,$%,$$,$apat na taon mula sa araw na ang kontrata mo ay nilabag.PANANALIKSIK Lipunin ang anumang mga dokumento na magpapatunay ng inyong kaso o paghahabol tulad ng paystubs, time sheets, kalendaryo o mga sinulat na obserbasyon hinggil sa oras ng inyong trabaho. Kung posible, alamin ang lahat ng mga ari-arian na pag-aari ng inyong employer tulad ng mga gusali, mga kagamitan o equipment at mga imbentaryo, kung sakaling mapanalunan ninyo ang inyong kaso at ayaw magbayad ng inyong employer. Ang impormasyong ito ay maaaring magamit ng Komisyoner sa Paggawa o Deputy Labor Commissioner na syang naka-assign sa inyong kaso at maaaring itanong sa iyo ang listahan ng mga ari-arian ng inyong employer. ANG IYONG MGA EMPLOYERMaraming mga manggagawa ay mayroong isang employer lamang, pero ang iba ay maaaring may mahigit pa sa isang employer. Dapat malaman na kapag ang isang tao o negosyo ay may kontrol sa inyong sahod, oras o kalagayan sa inyong trabaho ay maaaring kasama bilang defendant para sa inyong kaso at maaaring may responsibilidad sa inyong sahod..PAGDEDESISYON REKLAMO HINGGIL MGA SAHODPAANO MABABAWI ANG INYONG SAHOD NA HINDI BINAYARANO KA MAG-FILE O MHAIN“Ako ay nagtrabaho bilang tagalinis o janitor sa isang supermarket. ng manager ngsupermarket ang siyang nagbibigay ng aking iskedyul at nangangasiwa sa akin saaraw-araw.Ngunit ang aking sahod ay galing mula sa isang kumpanyang tagaliniso cleaning company at ang aking uniporme ay may pangalan ng kumpanyang ito.ag-file ako ng kaso dahil hindi binayaran ang aking overtime. agdesisyon angKomisyoner ng Paggawa na ang supermarket at cleaning company ay parehongresponsable sa aking hindi binayarang sahod.”  DUMALO SA KUMPERENSYA NG PAG-AAYOS O CONFERENCE Isang kumperensya para maayos o settlement conference ang iiskedyul sa karamihan ng mga kaso o paghahabol. Sa panahon na isinasagawa ang kumperensya, ang Deputy Labor Commissioner ay tutulungan kayo at ang inyong employer na makaabot sa isang settlement agreement o kasunduan para sa pagbabayad ng inyong reklamo. Kahit habang isinasagawa ang kumperensya, maaari kayong humiling sa Deputy Labor Commissioner na makausap siya ng pribado. Kung hindi kayo makaabot sa isang settlement agreement bago o habang may kumperensya, ang inyong kaso ay pupunta sa susunod na hearing o pagdinig. aghain ako ng claim dahil hindi ako binayaran ng minimum na sahod sa aking trabaho sa restoran. ng employer ko ay nagbigay ng settlement

6 oer sa kumperensya pero hindi ko ito ti
oer sa kumperensya pero hindi ko ito tinanggap dahil kulang ito sa halaga ng sahod na aking hinahabol. Para makapaghanda sa hearing, gumawa ako ng tatlong set ng mga kopya ng lahat ng dokumento na kailangan ko para suportahan ang aking kaso at sinulat ko ang lahat ng mga importanteng petsa at mga pangyayari hinggil sa aking claim para sa ganoon ay makatulong ito na matandaan ko sa tamang order. ag-praktis ako sa pagtetistigo hinggil sa oras na ako ay nagtrabaho at kung magkano ako binayaran. Hiniling ko rin sa isang ka-trabaho ko na dumalo sa hearing upang patunayan kung ilang oras ako nagtrabaho. lam ko na ang employer ko ay magsasabi na ako ay mali kaya gumawa ako ng listahan ng mga tanong para sa kanya at sa mga testigo o witness nya. ng Hearing cer ay matiyaga at parehas at kalaunan, nakatanggap ako ng desisyon na nag-oorder sa aking employer na bayaran ako sa mga sahod na hindi ko natanggap.” KASUNDUAN:Kapag pumasok kayo sa KASUNDUAN O SETTLEMENT AGREEMET, kayo ay pumapayag na tapusin ang inyong kaso sa pamamagitan ng pagtanggap sa halagang minumungkahi sa inyo ng employer at maaring ito ay mas mababa sa kabuoang halaga na inyong hinahabol. Maaari kayong tumanggap ng isang kasunduan sa anumang panahon habang ang iyong reklamo ay iniimbestigahan. Ang pagtanggap o hindi pagtanggap ng isang kasunduan ay napakahalagang desisyon-maaari ninyong pag-aralan muna ang mga sumusunod na punto bago kayo gumawa ng desisyon. BAKIT KAILANGANG TANGGAPIN G ISANG ALOK NG KASUNDUAN? Ang inyong kaso ay matatapos agad at maaari ninyong matanggap ang inyong hinahabol na sahod ng mabilis. Inaalis nito ang maaaring pagkatalo ng inyong kaso. Kung hindi kayo makikipag-ayos agad at humaba pa ang inyong kaso, may posibilidad na ang inyong employer ay mag-le ng bankruptcy o kaya ay isara ang kumpanya bago pa ninyo makuha ang inyong hinahabol na bayad.BAKITKAILANGANG TANGGIHANANG ISANG ALOK NG KASUNDUAN? Maaaring makakuha kayong mas mababa sa sahod at penalties na dapat ninyong matanggap ayon sa batas. Kung kayo ay nakatanggap ng isang alok na masyadong mababa, maaari kayong humingi na mas mataas na halaga at subukang makipag-kasundo para sa isang nararapat na halagang mapagkakasunduan.ASUHIN ANG DESISYON AT KUMUHA NG TUNGKUNG ANG IYONG EMPLOYER AY NAG-APELAMatapos ang hearing, makakatanggap ka ng desisyon na tinatawag na Order,Decision or Award (“ODA”). Ang A ang magpapaliwanag ng desisyon ng Labor Commissioner at ang halaga na dapat bayaran ng employer sa iyo, kung mayroon man. Ang apela ay dapat masumite o ma-le sa loob ng 10 araw. Kung ang bawat panig ay hindi nag-apela sa loob ng panahong ito, ang desisyon ay magiging pinal o tapos at siyang ipapatupad bilang hatol o judgement ng korte. Kung nag-apela ang iyong employer, ang Superior Court ang siyang didinig sa iyong kaso at hindi rerepasuhin o rerebyuhin ang desisyon ng Labor Commissioner. Ikaw at ang iyong employer ay isusumite ulit ang inyong mga ebidensya at testimonya. Makakatanggap ka ng “Kahilingan Para Katawanin ng Isang Abogado” o “Requestfor Attorney Representation” at ang isang form na ang tawag ay “Claimant’s Financial Status”. Ang mga mababang kitang manggagawa ay maaaring gamitin ang form na ito para humiling ng libreng representasyon mula sa mga abogado ng Labor Commissioner. Kung ikaw ang nag-apela sa desisyon, maaari mong katawanin ang iyong sarili o kumuha ng abogado. TUNAYAN ANG INYONG KASO SA ISANG PAGDINIG Kung ang inyong kaso ay hindi maresolba sa unang kumperensya, ang susunod na hakbang ay ang pag-iiskedyul ng isang Pagdinig o Hearing. Makakatanggap ka ng isang Paalala Para sa isang Pagdinig o Notice Of Hearing na may petsa at oras ng hearing ng iyong kaso. Sa hearing, ikaw at ang iyong employer ay susumpa na nagsasabi ng totoo at tetestigo at magsusumite ng mga ebidensya hinggil sa kaso. Ikaw ang may responsibilidad para patunayan na may utang na sahod sa iyo ang iyong employer. Ang hearing Ocer ay walang kopya ng lahat na dokumentong sumusuporta sa iyong kaso na sinumite mo sa Labor Commissioner kaya kailangang isumite mo ulit ang mga dokumentong ito sa panahon ng hearing. PARA AKAPAGHANDA SA GDINIG O HEARING:  "-02%&,,$)%1,$ &+-*/+06*, , ,(0!0 &6*,$ )&+12)!,$oras na pinagtrabahuhan mo, magkano ang binayad sa iyo at maghanda ng mga sinulat na obserbasyon at panahon ng mga pangyayari na maaari mong ma-rebyu sa hearing.  $!),$ %2+&$&1(2+2),$, 11)*,$0"1,$ +$ (*-6,$ ,2+,$dokumento na sumusuporta sa iyong claim at maaari mong banggitin at bigyan ng mga kopya ang Hearing cer at employer sa hearing.  2,$&(46+6+$ 1*,$ 1"1"01&$** +$4&V4&1,"00 -/02-*/1%,ang iyong claim , siguraduhing makakadalo sila sa hearing at nauunawaan nila ang mga isyu na bahagi ng iyong claim.  6(/-1,(,$+$1,*,$ 0 +$ !"#",!,11&-,$+$witness nila. Maghanda ng listahan ng mga tanong bago pa man sumapit ang hearing. TUNAYAN ANG INYONG KASO SA ISANG PAGDINIG Kung ang inyong kaso ay hindi maresolba sa unang kumperensya, ang susunod na hakbang ay ang pag-iiskedyul ng isang Pagdinig o Hearing. Makakatanggap ka ng isang Paalala Para sa isang Pagdinig o NoticeOf Hearing na may petsa at oras ng hearing ng iyong kaso. Sa hearing, ikaw at ang iyong employer ay susumpa na nagsasabi ng totoo at tetestigo at magsusumite ng mga ebidensya hinggil sa kaso. Ikaw ang may responsibilidad para patunayan na may utang na sahod sa iyo ang iyong employer. Ang hearing Ocer ay walang kopya ng lahat na dokumentong sumusuporta sa iyong kaso na sinumite mo sa Labor Commissioner kaya kailangang isumite mo ulit ang mga dokumentong ito sa panahon ng hearing.PARA AKAPAGHANDA SA GDINIG O HEARING: 4"-02%&,,$)%1,$&+-*/+06*,,,(0!0&6*,$ )&+12)!,$oras na pinagtrabahuhan mo, magkano ang binayad sa iyo at maghandang mga sinulat na obserbasyon at panahon ng mga pangyayari na maaarimong ma-rebyu sa hearing.4$!),$%2+&$&1(2+2),$,11)*,$0"1,$+$(*-6,$,2+,$dokumento na sumusuporta sa iyong claim at maaari mong banggitin atbigyan ng mga kopya ang Hearing cer at employer sa hearing.42,$&(46+6+$1*,$1"1"01&$**+$4&V4&1,"00-/02-*/1%,ang iyong claim , siguraduhing makakadalo sila sa hearing at nauunawaannila ang mga isyu na bahagi ng iyong claim.46(/-1,(,$+$1,*,$0+$!"#",!,11&-,$+$witness nila. Maghanda ng listahan ng mga tanong bago pa man sumapitang hearing.  ASUHIN ANG DESISYON AT KUMUHA NG TUNG KUNG ANG IYONG EMPLOYER AY NAG-APELA Matapos ang hearing, makakatanggap ka ng desisyon na tinatawag na Order, Decision or Award (“ODA”). Ang A ang magpapaliwanag ng desisyon ng Labor Commissioner at ang halaga na dapat bayaran ng employer sa iyo, kung mayroon man. Ang apela ay dapat masumite o ma-le sa loob ng 10 araw. Kung ang bawat panig ay hindi nag-apela sa loob ng panahong ito, ang desisyon ay magiging pinal o tapos at siyang ipapatupad bilang hatol o judgement ng korte. Kung nagapela ang iyong employer, ang Superior Court ang siyang didinig sa iyong kaso at hindi rerepasuhin o rerebyuhin ang desisyon ng Labor Commissioner. Ikaw at ang iyong employer ay isusumite ulit ang inyong mga ebidensya at testimonya. Makakatanggap ka ng “Kahilingan Para Katawanin ng Isang Abogado” o “Request for Attorney Representation” at ang isang form na ang tawag ay “Claimant’s Financial Status”. Ang mga mababang kita

7 ng manggagawa ay maaaring gamitin ang fo
ng manggagawa ay maaaring gamitin ang form na ito para humiling ng libreng representasyon mula sa mga abogado ng Labor Commissioner. Kung ikaw ang nag-apela sa desisyon, maaari mong katawanin ang iyong sarili o kumuha ng abogado. KASUNDUAN: Kapag pumasok kayo sa KASUNDUAN O SETTLEMENT AGREEMET, kayo ay pumapayag na tapusin ang inyong kaso sa pamamagitan ng pagtanggap sa halagang minumungkahi sa inyo ng employer at maaring ito ay mas mababa sa kabuoang halaga na inyong hinahabol. Maaari kayong tumanggap ng isang kasunduan sa anumang panahon habang ang iyong reklamo ay iniimbestigahan. Ang pagtanggap o hindi pagtanggap ng isang kasunduan ay napakahalagang desisyon-maaari ninyong pag-aralan muna ang mga sumusunod na punto bago kayo gumawa ng desisyon. 4 AKIT KAILANGANG TANGGAPIN G ISANG ALOK NG KASUNDUAN? Ang inyong kaso ay matatapos agad at maaari ninyong matanggap ang inyong hinahabol na sahod ng mabilis. Inaalis nito ang maaaring pagkatalo ng inyong kaso. Kung hindi kayo makikipag-ayos agad at humaba pa ang inyong kaso, may posibilidad na ang inyong employer ay mag-le ng bankruptcy o kaya ay isara ang kumpanya bago pa ninyo makuha ang inyong hinahabol na bayad. 4 AKIT KAILANGANG TANGGIHAN ANG ISANG ALOK NG KASUNDUAN? Maaaring makakuha kayo ng mas mababa sa sahod at penalties na dapat ninyong matanggap ayon sa batas. Kung kayo ay nakatanggap ng isang alok na masyadong mababa, maaari kayong humingi na mas mataas na halaga at subukang makipagkasundo para sa isang nararapat na halagang mapagkakasunduan. Komisyoner ng Paggawa, na tinatawag ding Dibisyon Para sa Pagpapatupad ng mga Pamantayan sa Paggawa o Division of Labor Standards Enforcement (DLSE) ay bahagi ng Kagawaranng Pang-Industriyang Relasyon ng California (CaliforniaDepartment of Industrial Relations). Ang Opisina ng Komisyoner ng Paggawa ay ang ahensya ng Estado na siyang nagdedesisyon sa inyong kaso hinggil sa hindi pagbayad ng inyong sweldo. Ito ang nagpapatupad ng minimum na pamantayan sa paggawa upang tiyakin na ang mga empleyado ay hindi papayagang magtrabahosa mga trabahong may mababang pamantayan at ang mga kondisyon sa paggawa ay lumalabag din sa batas. Ito rin ang pumoprotekta sa mga employer na sumusunod sa batas na nakikipag-kumpitensya sa mga hindi tumutupad sa batas.HINDI NA NINYO KAILANGANG MAY SOCIALSECURITY NUMBER O LITRATONG PANG-ID O PHOTO ID PARA MAGHAIN NG REKLAMO.MAAARI RIN KAYONG MAGHAIN NG REKLAMOO KASO KAHIT ANO PA MAN ANG INYONGKALAGAYAN O ESTADO SA IMIGRASYON.HINDI RIN NINYO KAILANGAN ANGABOGADO AT ANG KOMISYON NG PAGGAWAAY MAGBIBIGAY DIN NG TAGASALIN OINTERPRETER SA INYONG LENGGUWAHEKUNG ITO’Y INYONG KAILANGAN.BAWIIN ANG INYONG SAHOD NA HINDI NABAYARANSA OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWA NG CALIFORNIAANG OPISINA NG KOMISYONERSA PAGGAWA ANG SIYANGNAGPAPATUPAD NG MGA BATAS SA PAGGAWA SA PAMAMAGITAN NG MGASUMUSUNOD NA YUNIT:ANG WAGE CLAIM ADJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepasoat nagdedesisyon sa mga indibidwal na kaso hinggil sa hindinabayarang pasahod at iba pang paglabag sa mga batas ng paggawa.ANG GARMENT WAGE CLAIM ABJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepaso at nagdedesisyon sa mga kasong inihahain ng mga manggagawa sa damit o garment sa ilalim ng “Garment Worker Protection Act” o ang batas na kilala rin bilang “AB 633”. ANG BUREAU OF FIELD ENFORCEMENT (BOFE) ang nag-iimbestiga ng mga report ng mga employer na hindi nagbabayad ng minimum na sahod, overtime o meal at rest periods sa mga grupo ng manggagawa. Iniimbestiga rin ng BOFE ang mga reklamo laban sa mga employer na lumalabag sa workers compensation, paggawa o pagtatrabaho ng mga bata o child labor, recordkeeping, lisensya o mga batas sa pagrerehistro.ANG YUNIT NG PAMPUBLIKONG GAWAIN o Public Works Unitang nag-iimbestiga ng mga paglabag sa mga batas ng paggawasa mga gawaing pampubliko (public works) at mga proyekto sakonstruksyon. Ang “ Namamayaning Pasahod” o “Prevailing Wages”ay ang sahod na mas mataas sa minimum na pasahod sa buongEstado at siyang kailangang ipasahod sa mga manggagawangnagtatrabaho sa mga proyekto sa konstruksyong pampubliko.ANG YUNIT NA NAG-IIMBESTIGA NG MGA REKLAMO HINGGIL SA PAGHIHIGANTIo Retaliation Complaint Investigation Unit ang nag-iimbestiga sa mga reklamong paghihiganti o retaliation. Ang “Paghihiganti” ay nagaganap kapag ang employer ay gumagawa ng aksyon tulad ng pagtanggal sa manggagawa at pagbibigay ng kaunting oras o pasahod dahil lamang ang manggagawa ay gumawa ng paraan para ipatupad ang kanyang mga karapatan sa paggawa.ANG YUNIT NA NAGPAPATUPAD NG HATOL O DESISYON o Judgement Enforcement Unit ang tumutulong sa mga manggagawa para kolektahin ang mga sahod matapos magdesisyon ang Komisyoner sa Paggawa na ang employer ay may utang sa mga hindi nabayarang sahod sa manggagawa.REV. 01/2014MGA LOKASYON NG OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWASAN JOSE(408) 277-1266SANTA ANA SANTA BARBARA (805) 568-1222SANTA ROSA (707) 576-2362STOCKTON (209) 948-7771VAN NUYS SACRAMENTO (916) 263-1811SALINAS(831) 443-3041SAN BERNARDINO SAN DIEGO SAN FRANCISCO (415) 703-5300(661) 587-3060(760) 353-0607(559) 244-5340LONG BEACH LOS ANGELES (213) 620-6330OAKLAND (510) 622-3273 MGA PAGLABAG SA BATAYANG BATAS PARA SA PROTEKSYON SA PAGGAWA TULAD NG HINDI PAGBABAYAD NG MINIMUM NA SAHOD AT OVERTAYM AY TINATAWAG NA PAGNANAKAWNG SAHOD O WAGE THEFT. KUNG KAYO AY NAKARANAS NG WAGE THEFT, MAGHAIN NGREKLAMO O KASO NG PAGHAHABOL NG SAHOD SA KOMISYONER NG PAGGAWA.WCA(TAGALOG) ALAMIN ANG INYONG MGA KARAPATAN: Ang Minimum na Sahod: Karamihan sa mga empleyado sa California ay dapat tumanggap ng pinakamababang sahod batay sa batas ng Estado, kahit sila ay binabayaran sa bawat piraso, komisyon, bawat oras o pinapasahod ng buwanan. Higit sa Oras na Pagtatrabaho o Overtime: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat bayaran ng overtime ng: 4 1.5 na beses ng regular na sahod para sa bawat oras na trinabaho sa isang araw lagpas ng 8 oras o lagpas sa 40 oras sa loob ng isang linggo at 4 doble sa regular na sahod para sa oras na trinabaho lagpas sa 12 oras sa isang araw. Kung ang manggagawa ay nagtrabaho ng 7 araw sa isang linggong trabaho, ang manggagawa ay dapat bayaran ng: 4 1.5 na beses ng regular na sahod sa unang 8 oras na trinabaho sa ikapitong araw, at 4 doble ng regular na sahod para sa lahat ng oras na trinabaho lagpas sa 8 oras sa ika-pitong araw. Ngunit hindi lahat ng mga batas sa overtime ay angkop sa lahat ng mga manggagawa tulad ng mga kasambahay at mga manggagawa sa bukid, ay maaaring masakop ng mga iba’t ibang batas hinggil sa overtime. Ipinangakong Sahod sa Bawat Oras: Kailangang bayaran kayo ng inyong employer batay sa ipinangakong sahod. Ang Komisyoner sa Paggawa ang siyang nagpapatupad ng sahod na utang ng isang employer, hindi lang pinakamababang sahod. Halimbawa, kung ipinangako ng employer na babayaran ka ng $15 bawat oras pero kayo ay binayaran lamang ng $10 bawat oras, maaari kayong maghain ng kaso o reklamo para sa hindi nabayarang $5 bawat oras. Pagkain at Oras ng Pahinga o Meal o Rest Breaks: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat na makatanggap ng tuluy-tuloy na 30 minutong hindi bayad na oras ng pagkain o meal period sa bawat limang oras na pagtatrabaho at gayun din ang bayad na 10 minutong pahinga o rest period kapag nagtrabaho ng apat na oras. Maaari rin kayong magkaroon ng rest break o oras ng pahinga kahit na apat na oras lang nagtrabaho. May mga ibang manggagawa tulad ng mga kasambahay at manggagawa sa bukid ay may ibang batas hinggil sa oras ng pahinga at pagkain. Pag-bawas sa Sahod: Maliban sa kinakaltas ayon sa batas (tulad ng social security tax), hindi pwedeng magkaltas sa inyong sahod ang iyong employer tulad ng pagbawas para sa uniporme o mga kasangkapang gamit sa trabaho. Reimbursement o Pagbabalik ng Bayad sa mga Nagastos: Dapat matanggap ninyo ang kabayaran o reimbursement ng anumang nagastos ninyo na kailangan sa inyong trabaho. Halimbawa, da

8 pat bayaran ng employer ang mga gamit at
pat bayaran ng employer ang mga gamit at kasangkapan na kailangang gamitin sa inyong trabaho at bayaran ang mileage o gastos sa pagbiyahe kung angsariling kotse ay ginagamit para sa trabaho. Ngunit kung kayo ay kumikita ng mahigit dalawang beses sa halaga ng pinakamababang sahod, maaaring hilingin ng employer na kayo ang bumili ng sariling mga gamit at kasangkapan na karaniwang ginagamit sa inyong trabaho. Bayad sa Oras ng Pagpasok sa Trabaho o Reportimg Time Pay: Kung ikaw ay pumasok sa trabaho na nag-aakalang magtatrabaho ka sa iyong regular na oras pero sinabi na magtatrabaho ka lang ng kalahati sa oras na regular mong trabaho, kailangan ka pa ring bayaran ng kalahati sa iyong regular na oras (hindi bababa sa 2 oras). Halimbawa, ang isang manggagawa sa bukid ay nakatakdang magtrabaho ng 8 oras pero nag- trabaho lang isang oras, kailangan syang bayaran ng hindi bababa sa 4 na oras—isang oras para sa ginawang trabaho at 3 oras para sa bayad sa pagrereport o reporting time pay nang sa ganoon, binayaran ng kalahati ang dapat na trabaho nya na 8 oras. Split Shi Premium: Kung ikaw ay nagtatrabaho ng 2 shis o mahigit pa sa isang araw na ang pag-itan ay higit isang oras, ang inyong employer ay maaaring magbayad ng “split shi premium” na kakalkulahin batay sa inyong suweldo. Huling Bayad Kapag Tinanggal sa Trabaho: Kung ikaw ay tinanggal sa trabaho, kailangang matanggap mo agad ang iyong huling suweldo sa huling araw mo . Kung hindi ka binayaran matapos ang iyong trabaho, maaaring makatanggap ng dagdag na kabayaran na isang araw na trabaho hanggang hindi binibigay ang iyong huling suweldo. Ito ay maaaring umabot ng hanggang 30 araw lamang na dagdag sa iyong huling suweldo. Mga Parusa sa mga tumalbog na tseke: Kung ang employer mo ay nagbayad ng tseke na walang sapat na pondo, may karapatan kang tumanggap ng penalties na katumbas ng hanggang 30 araw na sahod dagdag sa halaga ng tseke na tumalbog. Mga Katanungang Madalas Itanong (FAQs) Sino ang pwedeng mag- le? Ang mga batas sa Paggawa sa California ay nagpoprotekta sa lahat ng mga manggagawa anuman ang kalagayan o estado ng kanilang imigrasyon. Ang Labor Commissioner ay tumatanggap ng mga reklamo mula sa sinumang empleyado na nagtatrabaho sa California at sa ilang mga pagkakataon, mula sa mga pampublikong empleyado ( federal, state, county or municipal) rin. 2. Saan ako maaaring makakuha ng tulong? Maaari kayong magtungo sa inyong lokal na opisina ng Labor Commissioner para humingi ng tulong sa inyong claim o kaso. Maraming mga non-prot na organisasyon, kasama ang mga Nagbibigay ng Legal na Serbisyo, ang tumutulong sa mga manggagawa para mag-ll out at mag-le ng mga claims sa Labor Commissioner. Kailan ko matatanggap ang bayad para sa sahod kong hindi binayaran? Depende. Maraming mga paghahabol o claim ang natatapos o nagse-settle at matatanggap ninyo ang settlement kung ito ay napirmahan na ninyo o dili kaya ay batay sa napagkasunduang petsa ng kasunduan. Kung ang kaso ninyo ay hindi naayos o nag-settle, ang hearing at proseso ng pagdedesisyon ay maaring umabot ng maraming buwan. Kung ikaw ay nanalo ngunit hindi nagbayad ang iyong employer, mayroon kang ilang paraan ng pagkolekta tulad ng paghiling sa Sheri na kumpiskahin ang mga pag-aari ng iyong employer tulad ng bank account, mga kagamitan o imbentaryo. Paano nakaka-apekto ang aking claim sa ibang mga tao sa lugar ng aking trabaho na nakakaranas din ng ganitong parehong paglabag? Ang iyong indibidwal na paghahabol o claim ay hindi dapat maka-apekto sa iyong mga kapwa-manggagawa. Ang mga kapwa-manggagawa na nakaranas din ng parehong paglabag sa sahod ay hindi mare-recover o maibabalik ang mga hindi binayarang sahod kung hindi rin sila magpapa-le ng sariling claim sa sahod. Kung naranasan nila ang parehong uri ng paglabag, pwede rin silang mag-le ng Report of Labor Law Violation sa Labor Commissioner’s Bureau of Field Enforcement (BOFE), ang yunit na nag-iimbestiga ng mga wage the violations na nakaka-apekto sa mga grupo ng mangggawa. Ang mga kapwa manggagawang ito ay maaari ring mabayaran o maibalik ang kanilang sahod bilang resulta ng imbestigasyon ng BOFE. Paano kung tanggalin, i-demote o parusahan ako ng aking boss dahil nag- le ako ng claim na ito? Ang batas ng California ay nagbabawal sa mga employer na paghigantihan o mag-retaliate laban sa mga manggagawang nais ipatupad ang kanilang mga karapatan sa lugar ng trabaho. Kung ikaw ay pinaghihigantihan ng iyong employer, maaari kang mag-le ng reklamo para sa paghihiganti o retalyasyon sa Labor Commissioner’s Retaliation Complaint Unit. Para lalong maunawaan, bisitahin ang pahina na Madalas na mga Katanungan o Frequently Asked Questions na pahina ng Labor Commisioner’s website : http://www.dir.ca.gov/dlse/dlse-faqs.htm Komisyoner ng Paggawa, na tinatawag ding Dibisyon Para sa Pagpapatupad ng mga Pamantayan sa Paggawa o Division of Labor Standards Enforcement (DLSE) ay bahagi ng Kagawaranng Pang-Industriyang Relasyon ng California (CaliforniaDepartment of Industrial Relations). Ang Opisina ng Komisyoner ng Paggawa ay ang ahensya ng Estado na siyang nagdedesisyon sa inyong kaso hinggil sa hindi pagbayad ng inyong sweldo. Ito ang nagpapatupad ng minimum na pamantayan sa paggawa upang tiyakin na ang mga empleyado ay hindi papayagang magtrabahosa mga trabahong may mababang pamantayan at ang mga kondisyon sa paggawa ay lumalabag din sa batas. Ito rin ang pumoprotekta sa mga employer na sumusunod sa batas na nakikipag-kumpitensya sa mga hindi tumutupad sa batas.HINDI NA NINYO KAILANGANG MAY SOCIALSECURITY NUMBER O LITRATONG PANG-ID O PHOTO ID PARA MAGHAIN NG REKLAMO.MAAARI RIN KAYONG MAGHAIN NG REKLAMOO KASO KAHIT ANO PA MAN ANG INYONGKALAGAYAN O ESTADO SA IMIGRASYON.HINDI RIN NINYO KAILANGAN ANGABOGADO AT ANG KOMISYON NG PAGGAWAAY MAGBIBIGAY DIN NG TAGASALIN OINTERPRETER SA INYONG LENGGUWAHEKUNG ITO’Y INYONG KAILANGAN.BAWIIN ANG INYONG SAHOD NA HINDI NABAYARANSA OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWA NG CALIFORNIAANG OPISINA NG KOMISYONERSA PAGGAWA ANG SIYANGNAGPAPATUPAD NG MGA BATAS SA PAGGAWA SA PAMAMAGITAN NG MGASUMUSUNOD NA YUNIT:ANG WAGE CLAIM ADJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepasoat nagdedesisyon sa mga indibidwal na kaso hinggil sa hindinabayarang pasahod at iba pang paglabag sa mga batas ng paggawa.ANG GARMENT WAGE CLAIM ABJUDICATION UNIT ang siyang nagrerepaso at nagdedesisyon sa mga kasong inihahain ng mga manggagawa sa damit o garment sa ilalim ng “Garment Worker Protection Act” o ang batas na kilala rin bilang “AB 633”. ANG BUREAU OF FIELD ENFORCEMENT (BOFE) ang nag-iimbestiga ng mga report ng mga employer na hindi nagbabayad ng minimum na sahod, overtime o meal at rest periods sa mga grupo ng manggagawa. Iniimbestiga rin ng BOFE ang mga reklamo laban sa mga employer na lumalabag sa workers compensation, paggawa o pagtatrabaho ng mga bata o child labor, recordkeeping, lisensya o mga batas sa pagrerehistro.ANG YUNIT NG PAMPUBLIKONG GAWAIN o Public Works Unitang nag-iimbestiga ng mga paglabag sa mga batas ng paggawasa mga gawaing pampubliko (public works) at mga proyekto sakonstruksyon. Ang “ Namamayaning Pasahod” o “Prevailing Wages”ay ang sahod na mas mataas sa minimum na pasahod sa buongEstado at siyang kailangang ipasahod sa mga manggagawangnagtatrabaho sa mga proyekto sa konstruksyong pampubliko.ANG YUNIT NA NAG-IIMBESTIGA NG MGA REKLAMO HINGGIL SA PAGHIHIGANTIo Retaliation Complaint Investigation Unit ang nag-iimbestiga sa mga reklamong paghihiganti o retaliation. Ang “Paghihiganti” ay nagaganap kapag ang employer ay gumagawa ng aksyon tulad ng pagtanggal sa manggagawa at pagbibigay ng kaunting oras o pasahod dahil lamang ang manggagawa ay gumawa ng paraan para ipatupad ang kanyang mga karapatan sa paggawa.ANG YUNIT NA NAGPAPATUPAD NG HATOL O DESISYON o Judgement Enforcement Unit ang tumutulong sa mga manggagawa para kolektahin ang mga sahod matapos magdesisyon ang Komisyoner sa Paggawa na ang employer ay may utan

9 g sa mga hindi nabayarang sahod sa mangg
g sa mga hindi nabayarang sahod sa manggagawa. MGA PAGLABAG SA BATAYANG BATAS PARA SA PROTEKSYON SA PAGGAWA TULAD NG HINDI PAGBABAYAD NG MINIMUM NA SAHOD AT OVERTAYM AY TINATAWAG NA PAGNANAKAWNG SAHOD O WAGE THEFT. KUNG KAYO AY NAKARANAS NG WAGE THEFT, MAGHAIN NGREKLAMO O KASO NG PAGHAHABOL NG SAHOD SA KOMISYONER NG PAGGAWA.Para lalong maunawaan, bisitahin ang pahina na Madalas na mga Katanungan o Frequently Asked Questions na pahina ng Labor Commisioner’s website : http://www.dir.ca.gov/dlse/dlse-faqs.htmALAMIN ANG INYONG MGA KARAPATAN:Ang Minimum na Sahod: Karamihan sa mga empleyado sa California ay dapat tumanggap ng pinakamababang sahod batay sa batas ng Estado, kahit sila ay binabayaran sa bawat piraso, komisyon, bawat oras o pinapasahod ng buwanan.Higit sa Oras na Pagtatrabaho o Overtime: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat bayaran ng overtime ng:1.5 na beses ng regular na sahod para sa bawat oras na trinabaho sa isangaraw lagpas ng 8 oras o lagpas sa 40 oras sa loob ng isang linggo atdoble sa regular na sahod para sa oras na trinabaho lagpas sa 12 oras sa isang araw.Kung ang manggagawa ay nagtrabaho ng 7 araw sa isang linggong trabaho, ang manggagawa ay dapat bayaran ng:1.5 na beses ng regular na sahod sa unang 8 oras na trinabaho sa ikapitong araw, at doble ng regular na sahod para sa lahat ng oras na trinabaho lagpas sa 8 oras sa ika-pitong araw. Ngunit hindi lahat ng mga batas sa overtime ay angkop sa lahat ng mga manggagawa tulad ng mga kasambahay at mga manggagawa sa bukid, ay maaaring masakop ng mga iba’t ibang batas hinggil sa overtime.Ipinangakong Sahod sa Bawat Oras:Kailangang bayaran kayo ng inyong employer batay sa ipinangakong sahod. Ang Komisyoner sa Paggawa ang siyang nagpapatupad ng sahod na utang ng isang employer, hindi lang pinakamababang sahod. Halimbawa, kung ipinangako ng employer na babayaran ka ng $15 bawat oras pero kayo ay binayaran lamang ng $10 bawat oras, maaari kayong maghain ng kaso o reklamo para sa hindi nabayarang $5 bawat oras.Pagkain at Oras ng Pahinga o Meal o Rest Breaks: Ang karamihan ng mga manggagawa sa California ay dapat na makatanggap ng tuluy-tuloy na 30 minutong hindi bayad na oras ng pagkain o meal period sa bawat limang oras na pagtatrabaho at gayun din ang bayad na 10 minutong pahinga o rest period kapag nagtrabaho ng apat na oras. Maaari rin kayong magkaroon ng rest break o oras ng pahinga kahit na apat na oras lang nagtrabaho. May mga ibang manggagawa tulad ng mga kasambahay at manggagawa sa bukid ay may ibang batas hinggil sa oras ng pahinga at pagkain.Pag-bawas sa Sahod: Maliban sa kinakaltas ayon sa batas (tulad ng social securitytax), hindi pwedeng magkaltas sa inyong sahod ang iyong employer tulad ng pag-bawas para sa uniporme o mga kasangkapang gamit sa trabaho.Reimbursement o Pagbabalik ng Bayad sa mga Nagastos: Dapat matanggapninyo ang kabayaran o reimbursement ng anumang nagastos ninyo na kailangansa inyong trabaho. Halimbawa, dapat bayaran ng employer ang mga gamit atkasangkapan na kailangang gamitin sa inyong trabaho at bayaran ang mileage ogastos sa pagbiyahe kung angsariling kotse ay ginagamit para sa trabaho. Ngunitkung kayo ay kumikita ng mahigit dalawang beses sa halaga ng pinakamababangsahod, maaaring hilingin ng employer na kayo ang bumili ng sariling mga gamit atkasangkapan na karaniwang ginagamit sa inyong trabaho.Bayad sa Oras ng Pagpasok sa Trabaho o Reportimg Time Pay: Kung ikaw ay pumasok sa trabaho na nag-aakalang magtatrabaho ka sa iyong regular na oras pero sinabi na magtatrabaho ka lang ng kalahati sa oras na regular mong trabaho, kailangan ka pa ring bayaran ng kalahati sa iyong regular na oras (hindi bababa sa 2 oras). Halimbawa, ang isang manggagawa sa bukid ay nakatakdang mag-trabaho ng 8 oras pero nag- trabaho lang isang oras, kailangan syang bayaran ng hindi bababa sa 4 na oras—isang oras para sa ginawang trabaho at 3 oras para sa bayad sa pagrereport o reporting time pay nang sa ganoon, binayaran ng kalahati ang dapat na trabaho nya na 8 oras.Split Shi Premium:Kung ikaw ay nagtatrabaho ng 2 shis o mahigit pa sa isang araw na ang pag-itan ay higit isang oras, ang inyong employer ay maaaring mag-bayad ng “split shi premium” na kakalkulahin batay sa inyong suweldo. Huling Bayad Kapag Tinanggal sa Trabaho: Kung ikaw ay tinanggal sa trabaho, kailangang matanggap mo agad ang iyong huling suweldo sa huling araw mo . Kung hindi ka binayaran matapos ang iyong trabaho, maaaring makatanggap ng dagdag na kabayaran na isang araw na trabaho hanggang hindi binibigay ang iyong huling suweldo. Ito ay maaaring umabot ng hanggang 30 araw lamang na dagdag sa iyong huling suweldo.Mga Parusa sa mga tumalbog na tseke: Kung ang employer mo ay nagbayadng tseke na walang sapat na pondo, may karapatan kang tumanggap ng penalties nakatumbas ng hanggang 30 araw na sahod dagdag sa halaga ng tseke na tumalbog.Mga Katanungang Madalas Itanong(FAQs)Sino ang pwedeng mag-le?Ang mga batas sa Paggawa sa California ay nagpoprotektasa lahat ng mga manggagawa anuman ang kalagayan oestado ng kanilang imigrasyon. Ang Labor Commissioner aytumatanggap ng mga reklamo mula sa sinumang empleyadona nagtatrabaho sa California at sa ilang mga pagkakataon,mula sa mga pampublikong empleyado ( federal, state,county or municipal) rin.2. Saan ako maaaring makakuha ng tulong?Maaari kayong magtungo sa inyong lokal na opisina ngLabor Commissioner para humingi ng tulong sa inyong claimo kaso. Maraming mga non-prot na organisasyon, kasamaang mga Nagbibigay ng Legal na Serbisyo, ang tumutulongsa mga manggagawa para mag-ll out at mag-le ng mgaclaims sa Labor Commissioner.Kailan ko matatanggap ang bayad para sasahod kong hindi binayaran?Depende. Maraming mga paghahabol o claim angnatatapos o nagse-settle at matatanggap ninyo angsettlement kung ito ay napirmahan na ninyo o dili kaya aybatay sa napagkasunduang petsa ng kasunduan. Kungang kaso ninyo ay hindi naayos o nag-settle, ang hearing atproseso ng pagdedesisyon ay maaring umabot ng maramingbuwan. Kung ikaw ay nanalo ngunit hindi nagbayad angiyong employer, mayroon kang ilang paraan ng pagkolektatulad ng paghiling sa Sheri na kumpiskahin ang mgapag-aari ng iyong employer tulad ng bank account, mgakagamitan o imbentaryo.Paano nakaka-apekto ang aking claim sa ibangmga tao sa lugar ng aking trabaho na nakakaranasdin ng ganitong parehong paglabag?Ang iyong indibidwal na paghahabol o claim ay hindi dapat maka-apekto sa iyong mga kapwa-manggagawa. Ang mga kapwa-manggagawa na nakaranas din ng parehong paglabag sa sahod ay hindi mare-recover o maibabalik ang mga hindi binayarang sahod kung hindi rin sila magpapa-le ng sariling claim sa sahod. Kung naranasan nila ang parehong uri ng paglabag, pwede rin silang mag-le ng Report of Labor Law Violation sa Labor Commissioner’s Bureau of Field Enforcement (BOFE), ang yunit na nag-iimbestiga ng mga wage the violations na nakaka-apekto sa mga grupo ng mangggawa. Ang mga kapwa manggagawang ito ay maaari ring mabayaran o maibalik ang kanilang sahod bilang resulta ng imbestigasyon ng BOFE.Paano kung tanggalin, i-demote o parusahan akong aking boss dahil nag-le ako ng claim na ito?Ang batas ng California ay nagbabawal sa mga employer napaghigantihan o mag-retaliate laban sa mga manggagawangnais ipatupad ang kanilang mga karapatan sa lugar ng trabaho.Kung ikaw ay pinaghihigantihan ng iyong employer, maaarikang mag-le ng reklamo para sa paghihiganti o retalyasyon saLabor Commissioner’s Retaliation Complaint Unit.WCA(TAGALOG) MGA LOKASYON NG OPISINA NG KOMISYONER NG PAGGAWA (661) 587-3060 (760) 353-0607 (559) 244-5340 LONG BEACH LOS ANGELES (213) 620-6330 OAKLAND (510) 622-3273 SACRAMENTO (916) 263-1811 SALINAS (831) 443-3041 SAN BERNARDINO SAN DIEGO SAN FRANCISCO (415) 703-5300 SAN JOSE (408) 277-1266 SANTA ANA SANTA BARBARA (805) 568-1222 SANTA ROSA (707) 576-2362 STOCKTON (209) 948-7771 VAN NUYS REV. 01/201